BCE
  
Reprodukcja i postrzeganie barw

Należy zadać sobie kilka pytań:

  • Co to jest barwa?
  • Jak ją reprodukować?
  • Jak mierzyć kolory?

Proponujemy zapoznać się z tymi zagadnieniami w następujących punktach:
1. Kolorymetria
2. Urządzenia do pomiaru barw
3. Reprodukcja kolorów
4. Wycofywanie barw

1. Kolorymetria Kolor
Bardzo ważne jest zdefiniowanie znaczenia kolor. Materia nie posiada koloru, tylko zdolność do odbijania określonego promieniowania elektromagnetycznego, na które wrażliwe jest oko ludzkie. Kolor jest zatem wrażeniem optycznym obserwatora oświetlonego obiektu. Potrójna natura widzenia Odbiór kolorów przez obserwatora jest pod wpływem trzech czynników:
  • Światła pochodzącego z jednego lub kilku źródeł.
  • Istota obserwowanego obiektu, mająca zdolność do odbijania światła.
  • Oko – złożony narząd odbierający sygnały i przekazujący je do mózgu, gdzie są interpretowane.
    O tych czynnikach należy pamiętać w każdych rozważaniach na temat koloru.

Normalizacja warunków obserwacji
  • Iluminanty
  • Głównymi iluminantami (źródłami światła) są:
    • Iluminant D65: emituje światło dzienne.
    • Iluminant A: reprezentuje żarowe źródła światła.
    • Iluminant F11: emituje światlo neonowe.
    • Obserwator standardowy
      Aby było możliwe opisanie kolorów za pomocą liczb CIE (Commission Internationale de l'éclairage) zdefiniowała obserwatora kolorometrycznego standardowego. Obserwator standardowy reprezentuje przeciętnego człowieka, o normalnym postrzeganiu barw. CIE zdefiniowała dwóch obserwatorów standardowych, różniących się kątem obserwacji: 2° oraz 10°. Obserwator standardowy o kącie 2° odpowiada obserwacji obiektu o małym rozmiarze (przy pomocy aparatury optycznej). Natomiast obserwator standardowy o kącie obserwacji 10° odpowiada obserwacji obiektu w warunkach normalnych.
  • Opis koloru
    Odbiór koloru przez ludzkie oko jest uzależniony od otoczenia obiektu. Obiektywny opis koloru opiera się na absolutnych i niezależnych od obserwatora wartościach.Reprodukcja barw za pomocą farb drukarskich jest złożonym zadaniem.
  • Jasność
    Jasność koloru określa ilość światła odbitego lub przepuszczonego przez obiekt w stosunku do ilości światła odbitego od białej powierzchni.
  • Odcień
    Odcień określa odczucie optyczne koloru, określane wyrażeniami takimi, jak czerwony, niebieski, zielony, itd.
  • Nasycenie
    Nasycenie jest parametrem określającym intensywność barwy. Nasycenie decyduje o tym czy kolor obiektu jest odbierany jako bardziej intensywny lub bledszy.
  • Metameryzm
    Gdy dwie próbki, oświetlone jednym źródłem światła wydają się identyczne, natomiast w innym świetle ich barwy się różnią to mamy do czynienia z metameryzmem barw tych próbek.
  • Przedstawienie koloru
    Najprostszym graficznym przedstawieniem kolorów odbieranych przez ludzkie oko jest opracowane w XVII wieku przez Newtona koło chromatyczności.
  • Wykorzystanie
    Obserwacja koła chromatyczności pozwala na lepsze zrozumienie pewnych wyrażeń kolorystów: „zielony jest zbyt żółty“ czy „pomarańczowy jest zbyt brudny“. Chodzi tu o to, że reprodukowany kolor zielony znajduje się bliżej żółtego niż barwa wzorcowa, a pomarańczowy znajduje się bliżej centrum okręgu – osi szarości, dlatego wydaje się zabrudzony w stosunku do wzorca.
Image

  • Tworzenie kolorów przez mieszanie
    Kolorysta umieszcza na kole chromatyczności kolory podstawowe, którymi rozporządza. Są to kolory podstawowe PantoneŽ lub inne elementy podstawowe farb.

Image

  • Mieszanina dwóch kolorów określa powstały kolor trzeci.
    Graficznie barwa wynikowa umieszczona jest na linii łączącej dwa użyte kolory podstawowe. Pozycja barwy na tej linii określa, w jakich proporcjach zostaly wymieszane składniki. Część uzyskiwanych barw znajdzie się bliżej krawędzi koła, a część bliżej osi szarości. Mówimy zatem, że te ostatnie są zabrudzone.
  • Odnajdywanie barwy według wzorca
    Najpierw należy znaleźć wzorzec na kole chromatyczności.
    Wyznaczyć prostą łączącą dwa kolory bazowe, która przechodzi możliwie najbliżej barwy wzorcowej. Oznaczyć procentowy udział każdego z podstawowych składników. Jeśli istnieje taka potrzeba, należy udoskonalić barwę przez dodanie trzeciego składnika.

Zalecenia:
Aby porównać barwę z wzorcem niezbędne jest wykonanie odbitki próbnej na podłożu drukowym i prowadzić obserwację barwy przy znormalizowanym oświetleniu (luminant D65 lub światło dzienne).