BCE - Reprodukcja i postrzeganie barw
  
Reprodukcja i postrzeganie barw


  • Przestrzeń CIELAB
Przestrzeń CIELAB została stworzona, aby możliwe było wyznaczenie barwy w układzie trzech współrzędnych przestrzennych: w przestrzeni kolorymetrycznej.
Pozwala ona na obliczenie różnic pomiędzy dwiema barwami.
W przestrzeni kolorymetrycznej każda barwa może zostać wyznaczona w dwojaki sposób: za pomocą współrzędnych prostokątnych lub kątowych.

  • Współrzędne prostokątne L*a*b*:

Image

Dwie osie definiują odcień barwy:
a* reprezentuje barwy od zieleni (-a) do czerwieni (+a)
b* reprezentuje barwy od niebieskiego (-b) do żółtego (+b)
Oś jasności L* jest prostopadła do płaszczyzny odcieni i przecina ją w miejscu krzyżowania się osi a* i b*.
Wartości L* zawieraja się w przedziale od 0 (czerń) do 100 (biel). Pomiędzy nimi znajdują się wszystkie odcienie szarości. Wartości L*, a* i b* pozwalają na liczbowe wyrażenie barwy.

  • Współrzędne kątowe L* C* h.

Image

Kątowa metoda określania położenia barwy w przestrzeni CIELAB pozwala na wyjaśnienie pojęcia barwy i jej zmiany, w sposób, w jaki barwy są przez nas postrzegane.
L* odpowiada jasności (lightness).
C* odpowiada nasyceniu (chroma).
h odpowiada kątowi barwy – odcieniowi (hue).
Wartości L* są identyczne jak w przypadku współrzędnych prostokątnych. Nasycenie C* odpowiada „czystości“ barwy. Jeśli kolor znajduje się blisko środka koła, mówimy, że kolor jest„brudny“ lub „słaby“. W przciwnym wypadku kolor, gdy znajduje się blisko krawędzi koła, ma wysoką saturację (nasycenie) – odbieramy go jako „żywy“. Kąt barwy h jest wyrażany w stopniach. Kąt 0° odpowiada barwie na osi +a* (czerwienie), 90° +b* (żółte), 180° - a* (zielenie) i 270° -b* (niebieskie).

  • Różnice barw
Przestrzeń CIELAB pozwala na porównywanie barw między sobą, za pomocą dwóch lub więcej wartości barw. Różnica L* a* b*
ΔL*: wyraża różnicę jasności.
Znak tej różnicy określa kierunek zmiany jasności:
Znak ujemny: zmiana na ciemniejszą.
Znak dodatni: zmiana na jaśniejszą.
Δa*: różnica na osi a* czerwony – zielony.
Znak ujemny: zmiana na bardziej zielony.
Znak dodatni: zmiana na bardziej czerwony.
Δb*: różnica na osi b* żółty – niebieski.
Znak ujemny: zmiana na bardziej niebieski.
Znak dodatni: zmiana na bardziej żółty.
ΔE*: wyraża całkowitą zmianę barwy. Wartość ta jest zawsze dodatnia i służy do określania różnic barwy
na odbitkach drukarskich.

  • Różnica L* C* h
W modelu L*C* h różnica całkowita barwy bazuje na trzech wartościach L* C* i h:
ΔL*: wyraża różnicę jasności, identycznie, jak w modelu L* a* b*.
ΔC*: różnica nasycenia.
Wartość ujemna: kolor jest bledszy, mniej nasycony niż kolor wzorcowy.
Wartość dodatnia: kolor jest bardziej żywy, nasycony niż barwa wzorcowa.
Δh: różnica kąta, która odpowiada odchyleniu kątowemu dwóch porównywanych kolorów.
ΔH*: różnica odcienia. Jest to wartość Δh przekształcona do odpowiedniej formy, aby była zgodna z innymi wartościami i mogła być użyta do obliczenia całkowitej różnicy barwy ΔE*.
ΔE*: całkowita różnica barwy,
identycznie jak w modelu L* a* b*.
Akceptowalność
Nie ma żadnych definicji akceptowalności barwy. Można powiedzieć, że akceptowalność odpowiada zakresowi dopuszczalnych odchyleń od barwy wzorcowej, przy którym oko ludzkie nie widzi różnicy. Tolerancje
Tolerancje określają akceptowalny zakres odchyleń, wyrażony w wartościach kolorymetrycznych.

Doświadczenie w przemyśle wskazuje, że ocena wizualna barwy opiera się zawsze na:
  • różnicy odcienia,
  • różnicy nasycenia,
  • różnicy jasności.
W przestrzeni L* a *b*, każdy kolor posiada własny zakres tolerancji. Należy unikać określania tolerancji za pomocą tylko jednego z składników całkowitej różnicy barwy ΔE*. Kolor, który posiada właściwą wartość odcienia, lecz jego nasycenie oraz jasność różnią się od wzorca, mógłby byc wtedy zaakceptowany, a jego wartość ΔE* wskazywałaby, że jest nie można go przyjąć za prawidłowy. Należy zatem oceniać wszystkie elementy całkowitej różnicy barwy.
W przestrzeni L* C* h całkowita różnica barwy ΔE* składa się z różnicy jasności ΔL*, nasycenia ΔC* oraz odcienia ΔH*. Zawiera zatem wyrażenia różnic barwy oszacowanych wizualnie. Jej użycie jest najprostsze i najbardziej praktyczne.